หลังคลอดแบบธรรมชาติดูแลตนเองอย่างไร ให้ถูกวิธีและฟื้นตัวเร็ว

17 July 2012
9477 view


หลังคลอดธรรมชาติ ดูแลตัวเองอย่างไร

หลังจากการคลอดผ่านพ้นไป คุณแม่เกือบทุกคนมีร่องรอยบาดแผลฝีเย็บ หรือแผลที่สูติแพทย์ตัดผิวเนื้อตรงปากช่องคลอดเพื่อเพิ่มขนาดของหนทางคลอด คุณแม่สามารถเบ่งทารกออกมาได้ง่ายขึ้น น้อยคนที่จะไม่โดนตัดฝีเย็บ  และเมื่อผ่านการคลอดมาแล้วคุณแม่ควรดูแลแผลบริเวณดังกล่าวให้ถูกต้อง เพื่อป้องกันการติดเชื้่อหลังคลอดหากมีอาการผิดปกติควรแจ้งให้พยาบาลทราบขณะที่ยังไม่ออกจากโรงพยาบาล  หรือตรวจพบความผิดปกติหลังจากกลับบ้านไปแล้วควรไปพบแพทย์ที่โรงพยาบาลด่วน อาการผิดปกติที่อาจจะเกิดขึ้นมีดังนี้ …

  • แผลฝีเย็บมีอาการบวมแดง แผลแยกออกจากกัน หรือมีเลือดไหล
  •  มีไข้ร่วมด้วย
  • ปวดแผลมากหลังรับประทานยาแล้วไม่ดีขึ้น
  • แผลฝีเย็บมีกลิ่น

แผลหลังคลอดหากไม่มีอาการผิดปกติ จะมีเจ็บแผลบ้างในช่วง 72 ชั่วโมงแรก หลังจากนั้นจะดีขึ้นเรื่อยๆและหายไปอย่างช้า 7 วัน คุณแม่หลังคลอดสามารถดูแลตนเองได้ดังนี้

1. ประคบเย็น

หลังคลอดวันแรก แผลที่เย็บจะยังมีอาการบวม และค่อนข้างเจ็บ แม่หลังคลอดสามารถบรรเทาอาการเหล่านี้ได้ ด้วยการใช้น้ำแข็งประคบ ความเย็นช่วยให้เจ็บน้อยลงและลดอาการบวมได้ด้วยค่ะ หลังจากนี้ถ้าคุณแม่ยังมีอาการปวดอยู่ สามารถรับประทานยาลดปวดที่แพทย์ให้ได้ เช่น ยาพาราเซตามอล ไม่มีผลต่อการให้นมบุตร

2. ลดปวดด้วยหมอนรองนั่ง 

หากมีอาการเจ็บมากจนนั่งไม่สะดวก เห็นทีต้องมองหาตัวช่วยบ้างแล้ว เจ้าหมอนโดนัทอันโตหรือห่วงยางอันเล็กสำหรับคนเป็นริดสีดวงช่วยได้ดี คุณแม่นำมารองนั่งแล้วรู้สึกดีขึ้น เพราะบริเวณฝีเย็บเวลาเจ็บจะเจ็บมากเพราะเป็นบริเวณที่ไวต่อความรู้สึก การหายของบาทแผลใช้เวลาประมาณ 3 สัปดาห์แผลจะหายสนิท จนจำไม่ได้ว่า เคยเป็นแผลตรงนี้มาก่อนเลย

3. ล้างอย่างถูกต้องลดการติดเชื้อ

แม่หลังคลอดควรเช็ดทำความสะอาดฝีเย็บวันละประมาณ 2 ครั้ง เพื่อป้องกันการอักเสบและติดเชื้อ เพียงใช้สำลีชุบน้ำอุ่นเช็ดทำความสะอาดจากด้านหน้าไปด้านหลังอย่างเบามือ แล้วซับให้แห้ง และสำคัญที่สุดคือช่วงเวลาหลังการขับถ่าย การทำความสะอาดที่ถูกต้องคือเช็ดจากหน้าไปหลังเท่านั้น การเช็ดย้อนศร หรือเช็ดไปมาเสี่ยงต่อแผลติดเชื้อได้  หากคุณแม่ใช้สายฉีดชำระ ระวังความแรงของน้ำเพื่อความปลอดภัยควรทดลองฉีดก่อน และควรหลีกเลี่ยงการฉีดน้ำโดนแผลโดยตรงเพราะอาจทำให้แผลฝีเย็บแยกหรือปริได้ หากมีน้ำคาวปลาออกมามาก ควรเปลี่ยนผ้าอนามัยบ่อย ๆ เพื่อให้แผลแห้งสะอาดอยู่เสมอ ลดการสะสมของเชื้อโรค ความชื้น และการติดเชื้อที่อาจตามมาได้

4. เดินนั่งถูกวิธี ลดความเจ็บปวด 

คุณแม่จะต้องระมัดระวังท่านั่งอยู่เสมอ และลุกนั่งเปลี่ยนท่าอย่างช้าๆ   เพื่อป้องกันแผลตึงและเจ็บค่ะ ไม่ควรนั่งขัดสมาธิจนกว่าแผลจะดี หรือหลังคลอด 3 สัปดาห์

หลังคลอดแล้ว ยังมีความเสี่ยงและยังมีสิ่งที่ต้องดูแลต่อเนื่องคือเรื่องแผล แต่อย่าลืมเรื่องอาหารการกินโดยเด็ดขาดเพราะอาหารจำเป็นต่อการสร้างน้ำนมให้ลูกน้อย ควรรับประทานอาหารให้ครบทุกมื้อ เน้นโปรตีนใน 3 สัปดาห์แรกเพื่อส่งเสริมการหายของบาดแผลและช่วยฟื้นฟูร่างกายให้กลับมาเเข็งแรงโดยเร็ว เพื่อให้มีพลังงานในการสู้รบปรบมือกับเจ้าตัวน้อยของเราค่ะ

บทความที่เกี่ยวข้อง