คะแนน Apgar score 5 นาทีหลังคลอด บ่งบอกสุขภาพลูกได้

15 January 2014
7166 view

Apgar score สำคัญอย่างไร

คุณแม่จำได้ไหมคะ เมื่อแรกคลอดผ่านไป1 นาที คุณหมอและคุณพยาบาลจะส่งสัญญาณกันว่า  APGAR score  10-9-8-7 แล้วแต่สภาพของเด็กคนนั้น  พอผ่านไปอีก5 นาที ก็จะบันทึกอีกว่า ลูกคุณแม่ได้คะแนนเท่าไหร่ 10 -9-8-7 ตามสภาพของเด็กเช่นกัน  เด็กบางคน ได้คะแนน APGAR score  น้อยกว่า4 แพทย์ พยาบาลก็จะ มะรุม มะตุ้ม กับลูกของคุณ เพื่อช่วยชีวิตนั่นเอง มาทำความรู้จักกับคะแนน  APGAR score  ที่ว่านั้นกันค่ะ

คะแนน Apgar หรือ Apgar score

เป็นค่าคะแนนที่ใช้ประเมินทารกในนาทีที่ 1 และ 5 หลังคลอดเพื่อประเมินภาวะการช่วยหายใจในทารก ประกอบด้วย ลักษณะสีผิว อัตราการเต้นของหัวใจ สีหน้าจากการกระตุ้น การเคลื่อนไหวของทารก และความพยายามในการหายใจ ซึ่งค่าคะแนนเต็ม 10 คะแนน คะแนนปกติคือ 7คะแนนขึ้นไป  ถ้าค่าคะแนนที่ต่ำกว่า 7 จะสัมพันธ์กับภาวะการขาดออกซิเจนตั้งแต่แรกเกิด (birth asphyxia) และมีความเสี่ยงที่ทารกจะเกิดความผิดปกติและความพิการของสมองตามมา

APGAR score จะประเมินจาก 5 ลักษณะสำคัญของทารกดังนี้

A = Activity  เป็นการประเมินกล้ามเนื้อกำลังแขน และขา ความตึงตัวของกล้ามเนื้อ หรือการเคลื่อนไหวของแขนขา

  •     ถ้าอ่อนปวกเปียกให้ 0 คะแนน
  •     ถ้าแขน ขา งอเล็กน้อย ให้ 1 คะแนน
  •     ถ้าแข็งแรงเคลื่อนไหวได้ดีให้ 2 คะแนน

P= Pulse  เป็นการประเมินชีพจรหรืออัตราการเต้นของหัวใจ

  •     ถ้าไม่มี ให้ 0 คะแนน
  •     ถ้ามีน้อยกว่า 100 ครั้ง/นาที ให้ 1 คะแนน
  •     ถ้ามีมากกว่า 100 ครั้ง/นาที ให้ 2 คะแนน

G= Grimace  เป็นการประเมินปฏิกิริยาตอบสนองต่อการกระตุ้น

  •     ถ้าไม่มีปฏิกิริยา ให้ 0 คะแนน
  •     ถ้าสีหน้าแสยะหรือร้องเบาๆ ให้ 1 คะแนน
  •     ถ้าไอจามหรือร้องเสียงดังให้ 2 คะแนน

A= Appearance  เป็นการประเมินสีผิว

  •      ถ้าเขียวคล้ำทั่วร่างกาย ให้ 0 คะแนน
  •      ถ้าเขียวปลายมือปลายเท้า ให้ 1 คะแนน
  •      ถ้าสีชมพูทั้งตัว ให้ 2 คะแนน

R = Respiration  เป็นการประเมินการหายใจ

  •     ถ้าไม่หายใจให้ 0 คะแนน
  •     ถ้าหายใจช้า ไม่สม่ำเสมอ ให้ 1 คะแนน
  •     ถ้าร้องเสียงดังดีให้ 2 คะแนน

เด็กทารกที่ Apgar score อยู่ในช่วง 7-10 คะแนน จัดว่าอยู่ในภาวะดี ไม่ขาดออกซิเจน เมื่อคุณหมอและพยาบาลทำการประเมินเสร็จแล้ว ก็จะช่วยกันดูดสารคัดหลั่งในปากและจมูกด้วยลูกสูบยางแดง หลังจากนั้นก็จะทำการเช็ดตัวให้แห้งและห่อตัวทารกให้อบอุ่นค่ะ

เด็กทารกที่ Apgar score อยู่ในช่วง4-6 คะแนน แสดงว่าอยู่ในภาวะปานกลาง หรือมีภาวะขาดออกซิเจนเล็กน้อย อาจต้องช่วยกระตุ้นการหายใจ การดูดสารคัดหลั่งในปากและจมูกด้วยสายยาง และให้ออกซิเจนทางหน้ากากช่วยด้วย

เด็กทารกที่ Apgar score อยู่ในช่วง 0-3 คะแนน แสดงว่าอยู่ในภาวะไม่ดี หรือมีภาวะขาดออกซิเจนอย่างรุนแรง ต้องช่วยฟื้นคืนชีพ

เมื่อคุณแม่รู้แล้ว ดูแลสุขภาพครรภ์ให้ดีนะคะ  เพราะเด็กที่มีคะแนน Apgar อยู่ในเกณฑ์ดีส่วนใหญ่คุณหมอจะให้ดูดนมแม่หลังคลอดสองชั่วโมง หรือเมื่อแม่พร้อม ในวันคลอดอย่าลืมถามคุณหมอเกี่ยวกับคะแนน Apgar score ที่ลูกได้ สำหรับคุณแม่ที่คลอดแล้ว  คะแนน Apgar score จะถูกบันทึกไว้ในสมุดวัคซีน  เอาออกมาดูได้ค่ะ ว่าลูกคุณแม่แรกเกิดสุขภาพได้ เต็ม 10 หรือเปล่า

 

เรียบเรียงโดย : Mamaexpert Editorial Team

บทความที่เกี่ยวข้อง