โรคคอเอียงแต่กำเนิด คอเอียงตั้งแต่อยู่ในครรภ์

06 April 2012
985 view

โรคคอเอียงแต่กำเนิด (Congenital Muscular Torticollis )

คอเอียงเป็นลักษณะที่ศีรษะเอียงจากแนวกึ่งกลาง ไปด้านใดด้านหนึ่ง สาเหตุส่วนใหญ่เป็นจากกล้ามเนื้อด้านข้างคอหดสั้นลง สาเหตุอื่ นพบได้น้อย เช่ น ผิดปกติที่ระบบ สมอง ตา กระดูกคอ และการอักเสบบริเวณคอ โรคคอเอียงแต่กำเนิดสาเหตุจากกล้ามเนื้อ เป็นโรคคอเอียงในเด็กที่พบบ่อยที่สุด จากกล้ามเนื้อด้านข้างคอ (Sternocleidomastoid) ที่เกาะยึดระหว่างกระดูกด้านหลังหู กับส่ วนหน้าของกระดูกไหปลาร้า หดสั้นลง ทำให้ศีรษะเอียงไปด้านที่กล้ามเนื้อหดสั้น แต่ใบหน้าจะบิดหันไปด้านตรงข้าม อาจเริ่ มสังเกตเห็นได้ขณะอายุน้อย

สาเหตุที่ทำให้ทารกคอเอียงตั้งแต่อยูในครรภ์ 

สาเหตุที่ทำให้กล้ามเนื้อนี้หดสั้นลง เชื่อว่าอาจมาจากเนื้อเยื่อบริเวณคอถูกกดขณะคลอดหรือทารกอยู่ในตำแหน่งที่ไม่เหมาะสมในครรภ์ ทำให้ใยกล้ามเนื้อข้างคอเสียหาย กลายเป็นพังผืด กล้ามเนื้อหดสั้นลง โรคที่อาจพบร่วมกับคอเอียงได้แก่ ข้อสะโพกผิดปกติ เท้าผิดปกติอาการคอเอียงอาจพบได้ในเด็กตั้งแต่อายุ 1 เดือนหลังคลอด โดยเกือบครึ่ง ของผู้ป่ วยมีก้อนคลำได้ที่กล้ามเนื้อข้างคอด้านที่ เอียง และก้อนจะค่อยๆ ยุบไป อาการคอเอียงนี้ถ้าเป็นไม่มากอาจสังเกตเห็นยาก

การรักษาโรคคอเอียงแต่กำเนิด

1.การรักษาด้วยการยืดกล้ามเนื้อข้างคอที่หดสั้น

ส่วนใหญ่ ได้ผลดีเมื่อทำในเด็กอายุน้อยกว่ า 1 ปี ผู้ดูแลควรเรียนรู้ ถึงวิธีการยืดที่ ถูกต้อง เช่ นจากนักกายภาพบำบัด เพื่ อไม่ ให้เกิดอันตรายต่ อเด็กโดยฉพาะการยืดด้วยวิธีดัด (passive stretch) ควรหยุดทำถ้าเด็กดิ้นหรือฝืน การทำโดยจัดศีรษะผู้ป่ วยอยู่ ในท่ าเงยหน้าเล็กน้อย เช่ นนอนหงายบนตัก จัดให้หูข้างตรงข้ามกับกล้ามเนื้อหดสั้นมาสัมผัสที่ ไหล่ ข้างเดียวกัน และอีกวิธีโดยหันหน้าจัดให้คางสัมผัสกับไหล่ ข้างที่ มีกล้ามเนื้อหดสั้น แต่ ละท่ ายืดค้างนานประมาณนับเลข 1-10 ต่ อครั้ง ติดต่ อกัน 15-20 ครั้งเป็น 1 รอบ ทำประมาณ 4-6 รอบในแต่ละวันการยืดแบบที่ให้เด็กหันศีรษะเอง (active stretch) วิธีนี้มีความปลอดภัยมากกว่า โดยต้องหาวิธีการที่จะล่อให้เด็กหันหน้ามาด้านที่ มีคอเอียงที่ มีกล้ามเนื้อหดสั้น วิธีการที่นิยมใช้ได้ผลดี เช่นการให้นม หรือล่อให้มองตามในสิ่ งที่สนใจเช่ นของเล่ นต่ างๆ การจัดตำแหน่ งศีรษะขณะนอนหลับ ให้อยู่ในตำแหน่งที่เป็นการยืดกล้ามเนื้อ ก็เป็นอีกแนวทางที่ มีการใช้กัน แต่ ควรได้รับการแนะนำถึงข้อควรระวังก่อนนำมาใช้ การใช้อุปกรณ์พยุง (Orthosis) ปรับตำแหน่ งศีรษะ ยังไม่ใช้กันแพร่หลายนัก เนื่ องจากปัญหาในการจัดหาอุปกรณ์ และต้องใช้ในเด็กที่โตพอสมควรแล้ว

2.การรักษาโรคคอเอียงด้วยการผ่าตัด

การผ่าตัดเพื่อแก้ปัญหากล้ามเนื้อหดสั้น ถ้ายืดกล้ามเนื้อหดสั้นไม่ ได้ผลหลังอายุ 1 ปีควรรักษาด้วยการผ่ า  ตัด เพื่อให้มีสมดุ ลของศีรษะและใบหน้าดีขึ้น การผ่ าตัดมักได้ผลดีพอสมควร อายุ ที่เหมาะสมที่ สุ ดคือ 1-4 ปี ในผู้ป่ วยที่ มีอายุ มากขึ้น การผ่ าตัดอาจได้ผลไม่ เต็มที่ การผ่ าตัดทำได้หลายวิธี วิธีที่ นิยมและได้ผลดีคือการตัดปลายยึดเกาะของกล้ามเนื้อด้านข้างคอ ทั้งสองปลาย (bipolar release)หลังผ่ าตัด ผู้ป่ วยบางรายอาจต้องอุปกรณ์พยุงต่ างๆ ร่วมด้วย และมักต้องการการยืดกล้ามเนื้อต่ออีกเพื่อให้คอตรงมากขึ้น และป้องกันการเป็นซ้ำ


ขอบคุณข้อมูล : สถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี

บทความที่เกี่ยวข้อง