ทารกที่ไม่กลับหัว หลังคลอดขาแบะ สะโพกหลุด รักษาอย่างไร

29 March 2012
1474 view

ทารกท่าก้น ( breech position )หรือทารกที่มีก้นเป็นส่วนนำโดยธรรมชาติแล้ว ทารกที่อายุครรภ์ 32 สัปดาห์ขึ้นไปจะเริ่มกลับศีรษะลง เพื่อเตรียมคลอด แต่พบว่าในคุณแม่ตั้งครรภ์หลายราย ที่ทารกไม่ยอมกับหัว อยู่ในท่านั่ง คุณแม่ที่ลูกอยู่ในท่าก้นนี้จำเป้นต้องทำการผ่าตัดคลอด เพื่อความปลอดภัยทั้งแม่และลูกทารกในท่าก้นยังแบ่งเป็นอีกหลายแบบ ได้แก่  Flank breech พบท่านี้มากที่สุด ทารกเอาก้นเป็นส่วนนำ งอข้อสะโพก แต่เหยียดข้อเข่า  Complete breech ทารกเอาก้นเป็นส่วนนำ งอข้อสะโพก และงอข้อเข่า Incomplete breech ข้อสะโพกของทารกด้านใดด้านหนึ่งหรือทั้งสองด้านไม่งอ ทำให้เท้าหรือเข่าอยู่ต่ำกว่าส่วนก้นลงไป หากเอาเท้าเหยียดลงไปต่ำสุดเรียกว่า Footling breech อาจเหยียดทั้ง 2 ขา หรือเพียง 1 ขาก็ได้ 


สาเหตุปัจจัยที่ทำให้ลูกอยู่ในท่าก้นนั้น 

  1. ทารกที่อายุครรภ์น้อย (ทารกตัวเล็ก) พบว่าทารกอายุครรภ์ก่อน 28 สัปดาห์ มีโอกาสอยู่ในท่าก้น 22% และลดลงเหลือ 7% เมื่ออายุครรภ์ 32 สัปดาห์ และพบเพียง 1-3% ในทารกอายุครรภ์ครบกำหนด

  2. มารดามีเนื้องอกมดลูก ทำให้ทารกไม่สามารถหมุนเป็นท่าศีรษะได้ตามปกติ มีรกเกาะบริเวณด้านล่างของมดลูก/ภาวะรกเกาะต่ำ (Placenta previa) จึงขัดขวางการหมุนตัวของทารก

  3. มีความผิดปกติของโพรงมดลูก ทำให้ทารกไม่สามารถหมุนเป็นท่าศีรษะได้ตามปกติ

  4. การตั้งครรภ์แฝด

  5. ปริมาณน้ำคร่ำมากเกินไป ทำให้ทารกหมุนตัวได้มากเกินไป

  6. ปริมาณน้ำคร่ำน้อยเกินไป ทารกหมุนตัวไม่ได้

  7. ครรภ์ที่ผ่านๆมา มีทารกเคยอยู่ในท่าก้น ความผิดปกติของรูปร่างของทารก เช่น ศีรษะโตเกินไป หรือมีเนื้องอกบริเวณส่วนบนหรือส่วนล่างของทารก ทำให้ทารกไม่สามารถหมุนเป็นท่าศีรษะได้ตามปกติ


     

 
ทารกท่าก้น หลังคลอดมีขาผิดปกติบางรายสะโพกหลุด จะรักษาหายหรือไม่ 


ทารกที่อยู่ในท่าก้น (Breech presentation) พบว่าเมื่อแรกคลอดออกมาอาจจะมีขาผิดรูป ขาชี้แบะออกด้านข้างบ้าง ขาชี้ขึ้นบนบ้างหนึ่งข้าง หรือสองข้าง ขึ้นอยู่กับท่าที่อยู่ในครรภ์  คุณพ่อคุณแม่ที่เห็นลูกคลอดออกครั้งแรกแล้วถึงกับเครียด เพราะเกรงว่าจะไม่หาย แต่แท้จริงแล้ว เด็กที่คลอดท่าก้นที่มีขาผิดปกติสามารถหายได้เองโดยไม่ต้องรักษา เด็กบางคน หายภายใน3วัน เด็กบางคน อาจหายช้า 4 - 5 วันเลยทีเดียว 






ในรายที่รุนแรงพบได้ว่า ทารกแรกคลอดมีข้อสะโพกเคลื่อนหลุด แพทย์ต้องรักษาด้วยการเข้าเฝือก 



คุณแม่ที่เคยตั้งครรภ์และคลอดลูกท่าก้น โอกาสเกิดซ้ำในครรภ์ที่สอง และ สาม อาจเกิดซ้ำอีก   คุณแม่ที่กำลังตั้งครรภ์ ต้องไปฝากครรภ์ตามนัดนะคะ เพราะการไปฝากครรภ์ตามนัด ลดความเสี่ยงต่อแม่และลูกน้อยได้ โดยเฉพาะเดือนสุดท้ายของการตั้งครรภ์ หากตรวจพบความผิดปกติ คุณพ่อคุณแม่ต้องร่วมวางแผนคลอดกับคุณหมอด้วยค่ะ 

บทความที่เกี่ยวข้อง