ตรวจเลือดทารกแรกเกิดเพื่อคัดกรองโรคเอ๋อ ( TSH PKU Screening )

16 December 2016
11703 view

โรคเอ๋อหรือภาวะปัญญาอ่อน

เกิดจากการที่ร่างกายขาดสารไอโอดีน ซึ่งเป็นสารสำคัญอย่างยิ่งต่อการสร้างฮอร์โมนของต่อมไทรอยด์ หรือที่เรียกว่าไทรอยด์ฮอร์โมน ซึ่งไทรอยด์ฮอร์โมนนี้จะเข้าสู่กระแสเลือดทำหน้าที่ควบคุมอวัยวะต่างๆ ของร่างกายให้ดำเนินไปตามปกติ และกระตุ้นให้เกิดการเจริญเติบโตทั้งร่างกายและพัฒนาการ โดยเฉพาะระบบสมองและประสาท ทั้งยังมีผลต่อการสร้างโปรตีนของกล้ามเนื้อ การเปลี่ยนแปลงและเผาผลาญคาร์โบไฮเดรตและไขมัน เพราะฉะนั้นหากร่างกายของเราได้รับสารไอโอดีนไม่เพียงพอ จะมีผลทำให้การสร้างไทรอยด์ฮอร์โมนในร่างกายเกิดปัญหา เกิดการเสียสมดุลในการควบคุมการทำงานของต่อมไทรอยด์ มีผลต่อ IQ สติติปัญญาของเด็กค่ะ

ข้อควรปฏิบัติของมารดาเพื่อป้องกันโรคเอ๋อ


แม่ตั้งครรภ์ที่เป็นโรคธัยรอยด์จะต้องแจ้งให้แพทย์ทราบทันที และต้องปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัดทารกแรกคลอดทุกคน ควรได้รับการตรวจเลือดวัดระดับธัยรอยด์ฮอร์โมน ภายใน 2-3 วัน หลังคลอด และรับการรักษาอย่างเคร่งครัดหากตรวจพบว่ามีภาวะพร่องธัยรอยด์ฮอร์โมน

ตรวจเลือดคัดกรองเอ๋อ ก่อนนำลูกกลับบ้าน

โรคเอ๋อหากตรวจพบตั้งแต่เนิ่นๆจะสามารถรักษาให้หายขาดได้ ดังนั้นทารกหลังคลอดที่มีอายุ 3 – 7 วัน เรียกว่าการตรวจ TSH  , PKU screening  พยาบาลจะทำการเจาะเลือด บริเวณส้นเท้า บางรายเจาะที่เส้นเลือด แล้วนำมาหยดลงในกระดาษซับเลือดและส่งตรวจที่กรมวิทยาศาสตร์ ทุกโรงพยาบาลในประเทศไทย จะส่งไปตรวจที่เดียวกัน หลังจากคุณแม่กลับบ้านไปแล้ว 1 เดือน แพทย์จะนัดมาฟังผลเลือด ถ้าพบว่าทารกมีผลเลือดผิดปกติ ทางโรงพยาบาลจะโทรนัดให้ไปพบแพทย์ทันทีหลังผลเลือดออก เพื่อวางแผนการรักษา

การรักษาโรคเอ๋อที่ตรวจพบในเด็กแรกเกิด 

  • กรณีตรวจพบว่าลูกของคุณมีผลเลือดผิดปกติ แพทย์จะให้รับประทานยาแอลไทร็อกซิน ซึ่งจะเข้าไปทดแทนไทรอยด์ฮอร์โมนที่ร่างกายเด็กสร้างเองไม่ได้

  • จากนั้นจะตรวจพัฒนาการ และเจาะเลือดเพื่อวัดค่า TSH เป็นระยะ

  • เมื่อเด็กอายุ 2 ขวบครึ่ง แพทย์จะทดสอบโดยหยุดให้ยาเป็นระยะเวลา 1 เดือน เพื่อดูว่าร่างกายสามารถสร้างไทรอยด์ฮอร์โมนได้เองหรือไม่ ถ้าได้ก็ค่อยๆ ลดและหยุดยาในที่สุด

  • แต่ถ้าร่างกายของเด็กไม่สามารถสร้างฮอร์โมนหรือไม่มีต่อมไทรอยด์ จำเป็นต้องกินยาทุกวันไปตลอดชีวิต

โรคเอ๋อ สามารถคัดกรองได้ คุณพ่อคุณแม่อย่าละเลย ควรติดตามผลการตรวจเลือดลูก สามารถสอบถามกับแผนกเด็กในวันนัดฉีดวัคซีนเดือนแรก หรือนัดตรวจสุขภาพลูกเดือนแรก บางโรงพยาบาลจะเลือกแจ้งผลเลือดกับรายที่ผลเลือดผิดปกติเท่านั้น โรงพยาบาลส่วนใหญ่ จะแจ้งผลการตรวจกับคุณพ่อคุณแม่ทุกคนเพื่อความสบายใจค่ะ