น้ำหนักแม่ตั้งครรภ์ ตลอด 9 เดือนควรขึ้นกี่กิโลกรัม

15 August 2015
12427 view

การเพิ่มน้ำหนักของแม่ตั้งครรภ์เป็นอย่างไร 

เชื่อว่าหลายๆคนเมื่อทราบว่าตั้งครรภ์ มีความคิดฝุดขึ้นมาทันทีว่า ต้องบำรุงครรภ์อย่างหนัก บำรุงเยอะๆลูกจะได้เเข็งแรง กระหน่ำดื่มนมแทบจะแทนน้ำเลยก็ว่าได้ เพียงเพราะกลัวลูกไม่สมบูรณ์แข็งแรง ว่าที่คุณแม่ทราบหรือไม่ การ กระหน่ำกินของมีประโยชน์ในปริมาณมากเกินควร เป็นการทำร้ายลูกในท้องและตัวคุณเองแบบคาดไม่ถึง เพราะลูกอาจมีน้ำหนักตัวมากเกินจนคลอดยาก ทารกกลายเป็นเบาหวาน โรคทางเมแทบอลึซึมที่น่ากลัวมาก  หรือแม่กระหน่ำดื่มนมลูกอาจแพ้โปรตีนจากนมได้ และที่สำคัญ คุณแม่กลายเป็นโรคแทรกซ้อนขณะตั้งครรภ์มากมายได้แก่ ความดันโลหิตสูง  เบาหวาน และโรคอ้วนหลังคลอดได้ ขณะตั้งครรภ์หากแม่น้ำหนักตัวมากอาจต้องผ่าตัดคลอด อ่านมาถึงบรรทัดนี้หลายคนมีคำถาม …แล้วน้ำหนักที่ดีงาม พอเหมาะพอควร แต่ละไตรมาสควรเป็นเท่าไหร่กัน???

ตามหลักความจริง และ จะกะเกณฑ์ให้เป๊ะๆ เลยก็ไม่ได้ เนื่องจากโครงร่าง สรีระของแม่ตั้งครรภ์ มีความแตกต่างกันออกไป ทางการแพทย์จึงมีคำแนะนำในการควบคุมน้ำหนักแม่ตั้งครรภ์ไม่ควรเกิน 12 – 15 กิโลกรัมตลอด 9 เดือน
โดยแบ่งตามไตรมาสดังนี้

การขึ้นของน้ำหนักแม่ตั้งครรภ์แต่ะไตรมาส

  • ไตรมาสแรก น้ำหนักควรเพิ่ม 1 – 1.5 กิโลกรัม
  • ไตรมาสที่สอง น้ำหนักควรเพิ่ม 4 – 5 กิโลกรัม
  • ไตรมาสที่สาม น้ำหนักควรเพิ่ม 5 – 6 กิโลกรัม
แม่มีน้ำหนักเพิ่มขึ้นมาก ไม่ได้หมายความว่าลุกจะตัวใหญ่เสมอไป

แม่มีน้ำหนักเพิ่มขึ้นมาก ไม่ได้หมายความว่าลุกจะตัวใหญ่เสมอไป หรือคิดแบบละเอียดตามสรีระโครงสร้างของคุณแม่แต่ละคน  ตามหลัก Body mass index หรือ BMI โดยคิดจาก น้ำหนักเป็นกิโลกรัม หารด้วยส่วนสูงเป็นเมตรยกกำลังสอง

คำนวณตามหลัก BMI ตลอดการตั้งครรภ์ควรน้ำหนักขึ้นตามนี้

  • กลุ่มคุณแม่ตัวเล็ก Low BMI <  19.8  น้ำหนักควรจะเพิ่มระหว่าง 12.5-18 กิโลกรัม
  • กลุ่มคุณแม่หุ่นปกติ  Normal BMI 19.8-26 น้ำหนักควรจะเพิ่มระหว่าง 11.5-16 กิโลกรัม
  • กลุ่มคุณแม่ที่อวบอยู่แล้ว  High BMI 26-29 น้ำหนักควรจะเพิ่มระหว่าง 7-11.5 กิโลกรัม
  • กลุ่มคุณแม่ตั้งครรภ์ที่อ้วน BMI > 29 น้ำหนักควรจะเพิ่มประมาณ 7 กิโลกรัม

เพื่อความเข้าใจ สรุปสั้นๆ คือ น้ำหนักควรจะเพิ่มน้อยในคนที่อ้วนหรือน้ำหนักเกินอยู่แล้ว และน้ำหนักควรจะเพิ่มมากขึ้นในคนที่น้ำหนักตัวน้อยค่ะ

ในช่วงแรกของการตั้งครรภ์น้ำหนักจะยังไม่ขึ้นหรือบางคนน้ำหนักลดเพราะแพ้ท้อง ก็ไม่ต้องกังวลนะคะ โดยทั่วไปน้ำหนักของคุณแม่จะเริ่มขึ้นในช่วงหลังจากไตรมาสแรก (หลังจากอายุครรภ์ 14 สัปดาห์) และจะเพิ่มมากขึ้นประมาณสัปดาห์ละครึ่งกิโลกรัมในไตรมาสที่ 3 (หลังจาก 28 สัปดาห์) ไปแล้ว และน้ำหนักโดยรวม ไปอยู่ส่วนไหนของการตั้งครรภ์บ้าง มาดูกันค่ะ

โดยเฉลี่ยน้ำหนักที่ขึ้นตลอดการตั้งครรภ์แบ่งเป็น

  • ตัวเด็ก 3000 กรัม
  • รก 500 กรัม
  • น้ำคร่ำ 800 กรัม
  • มดลูก 900 กรัม
  • เต้านม 400 กรัม
  • เลือดและน้ำในร่างกายแม่ 1200 กรัม
  • ไขมันและโปรตีน 5000 กรัม

หลังคลอดน้ำหนักคุณแม่จะลดลง ประมาณ 5.5 กิโลกรัมหลังคลอด ลดประมาณ 4 กิโลกรัม ในระหว่างหลังคลอด ถึงสองสัปดาห์ และลดประมาณ 2.5 กิโลกรัม ในช่วงสองถึงหกสัปดาห์หลังคลอด  ดังนั้นเมื่อทราบเช่นนี้แล้ว คุณแม่ควรรับประทานให้พอเหมาะยับยั้งชั่งใจ อย่าถือโอกาสขณะตั้งครรภ์ว่าเป็นช่วงกิน อร๊อยอร่อยกินไม่ยั้ง เพราะผลที่ตามมามากมายไม่ใช่เเค่คุณแม่ แต่ส่งผลถึงสิ่งที่เรารักมากที่สุดด้วย อาจไม่เห็นผลระหว่างตั้งครรภ์โดยทันที หรือหลังคลอดเสร็จสิ้นลง แต่สามารถส่งผลต่ออานคตได้  การเดินตาม “ทางสายกลาง” ดีที่สุด น้ำหนักควรจะเพิ่มอย่างเหมาะสม ไม่มากหรือไม่น้อยเกินไป และคนที่อ้วนก็ไม่ควรจะลดน้ำหนักในช่วงที่ตั้งครรภ์เพราะลูกอาจขาดสารอาหารบำรุงสมอง และการเจริญเติบโตหยุดชะงัก  ควรรับทานอาหารให้ครบ 5 หมู่ ท่องไว้เสมอ  แม่กินอย่างไร ลูกได้อย่างนั้น  นะคะ

เรียบเรียงโดย : Mama Expert Editorial Team

บทความที่เกี่ยวข้อง