โรคผื่นคันรุนแรงในช่วงแม่ตั้งครรภ์ ( ผื่น PUPPP )

22 August 2012
9655 view

ผื่นพิษ PUPPP ในคุณแม่ตั้งครรภ์(Pruritic Urticarial Papules and Plaques of Pregnancy)

คุณแม่ที่ตั้งครรภ์แรกอาจจะมีผื่นคันอีกชนิดหนึ่งที่เกิดขึ้น ซึ่งเป็นโรคผื่นคันที่มีอาการคันอย่างรุนแรงในช่วงใกล้คลอด เกิดขึ้นได้ 1 ต่อ 160-240 ของคุณแม่ครรภ์แรกและพบในครรภ์หลังเพียงร้อยละ 11.7 สาเหตุของโรคนี้เกิดจากผิวหนัง โดยเฉพาะผนังหน้าท้องขยายตัวอย่างรวดเร็วในขณะที่ผิวหนังไม่เคยขยายตัวมาก่อนเพราะเป็นครรภ์แรก จึงพบบ่อยในคุณแม่ครรภ์แรกที่มีน้ำหนักตัวเพิ่มมากและเร็ว รวมทั้งในครรภ์แฝดสองและสาม ผื่นนี้จะมีลักษณะเป็นตุ่มแดงคล้ายยุงกัดกระจายบริเวณรอยแตกของผนังหน้าท้องยกเว้นบริเวณรอบสะดือ และพบได้บริเวณลำตัว แขนขา บางครั้งมีบริเวณหน้า ฝ่ามือ และฝ่าเท้าได้ ตุ่มเหล่านี้มีชื่อย่อว่า PUPPP (Pruritic Urticarial Papules and Plaques of Pregnancy) จะมีอาการคันรุนแรงมาก และจะคันทั้งวันทั้งคืนเหมือนโดนหมามุ่ย บางรายจะนอนไม่หลับต่อเนื่อง ถ้าเกาก็จะระคายเคืองและคันรุนแรงขึ้น และแน่นอนถ้าเกิดในช่วงหน้าร้อนจัดที่มีเหงื่อชุ่มร้อนชื้นคงบรรยายไม่ได้ว่า อาการคันจะรุนแรงขนาดไหน คุณหมออาจจะต้องให้ยากล่อมประสาทหรือยานอนหลับ แต่คุณแม่เบาใจได้ว่า จะไม่มีปัญหาอื่นๆ ต่อสุขภาพและต่อลูกในครรภ์ มีแค่คัน คัน และคันเท่านั้น การรักษาคุณหมอจะให้ทาครีมชนิดสเตียรอยด์ (Sterior) ที่เข้มข้นในบริเวณที่คัน ถ้ารุนแรงมากอาจต้องให้ยาสเตียรอยด์รับประทานร่วมด้วย ที่สำคัญคือคุณแม่ต้องปฏิบัติตัว และดูแลผื่นตามข้อแนะนำ 8 ข้อได่แก่

1. ดื่มน้ำรวมเครื่องดื่มอื่นๆ เช่น น้ำผลไม้ นม ให้ได้ 8-10 แก้วต่อวัน
2. เลี่ยงแดดให้มากที่สุด กางร่มทุกครั้งเมื่อออกแดด โดยเฉพาะคุณแม่ที่รับประทานยาขับปัสสาวะ และยาลดความดันโลหิตจะไวต่ออันตรายจากแสงแดดได้มากกว่าปกติ
3. เลือกเสื้อผ้าที่สวมสบาย บางเบา ซับเหงื่อ สีอ่อน แขนกุด หรือสั้นรวมถึงชุดชั้นในที่ไม่รัดตึงราวนมและขาหนีบ รวมถึงขณะอยู่บ้านอาจเลี่ยงการสวมชุดชั้นใน
4. ก่อนออกจากบ้าน ทาครีมกันแดด SPF 15 ก่อนล่วงหน้า 30 นาที ทาเฉพาะบริเวณที่จะถูกแดด และสวมแว่นตาดำเสมอ
5. หลีกเลี่ยงการใช้เมกอัพและครีมทาตัวที่เหนอะหนะ ล้างหน้าและอาบน้ำบ่อยๆ เพื่อให้ผิวได้หายใจ ต่อมเหงื่อจะไม่อุดตัด
6. ไม่ถูสบู่หรือฟอกบริเวณที่เป็นผื่น และเลี่ยงการอาบน้ำอุ่นเพื่อไม่ให้ระคายเคืองเพิ่มมากขึ้น
7. ถ้าผมยาวควรจะรวบผมให้เกล้าขึ้นไปพ้นคอ ใบหน้า หรือตัดผมสั้นที่ดูแลได้ง่าย เพื่อที่จะสระผมได้ทุกวัน
8. งดเครื่องประดับที่ทำจากนิกเกิล เช่น ตุ้มหู สร้อยคอ สร้อยข้อมือ เพราะพบว่ามีผู้แพ้นิกเกิล (NICKEL RASH) มากถึงร้อยละ 40 ใน 5 ปีที่ผ่านมา และมักจะแพ้รุนแรงขึ้นในช่วงหน้าร้อน

คุณแม่ที่มีภาวะโรคผื่นคันรุนแรงในช่วงแม่ตั้งครรภ์ ( ผื่น PUPPP )ควรปฏิบัติอย่างเคร่งครัดจนกว่าจะคลอด เพราะผื่นจะทุเลาและหายไปเองอย่างรวดเร็วภายใน 7 วัน หลังคลอดและจะไม่ทิ้งร่องรอยหรือรอยแผลเป็นไว้เลยค่ะ แต่ถ้า มีไข้ต่ำๆ ถึงปานกลาง ร่วมกับเป็นผื่นเล็กๆ สีชมพูอ่อนๆ กระจายไปทั่ว ผื่นมักจะแยกกันอยู่ชัดเจน เริ่มที่หน้าผากชายผม รอบปาก และใบหูก่อนที่อื่น แล้วลงมาที่ลำคอ ลำตัว แขนขา อาจมีอาการคัน ผื่นมักขึ้นวันเดียวกับที่มีไข้ มีอาการแสบเคืองตา เจ็บคอ ปวดเมื่อยตามตัว แนะนำให้ไปพบแพทย์ค่ะ


เรียบเรียงโดย : Mamaexpert Editorial Team 

บทความที่เกี่ยวข้อง