รักก่อนกำเนิด เกิดก่อนกำหนด

11 December 2011
258 view

ภาวะคลอดก่อนกำหนด

อายุครรภ์เฉลี่ยของคุณแม่ตั้งครรภ์ที่คลอดบุตรในประเทศไทยคือ ช่วงอายุครรภ์  38-40 สัปดาห์ อายุครรภ์ดังกล่าว เป็นการคลอดปกติ ครบกำหนด นอกจากนั้นยังพบว่าสถิติการคลอดก่อนกำหนดก็มีอัตราที่สูงเช่นเดียวกัน การคลอดก่อนกำหนด  หมายถึงทารกคลอดออกมาก่อนอายุครรภ์  37  สัปดาห์เต็ม  โดยนับเริ่มต้นจากวันแรกของการมีประจำเดือนครั้งสุดท้ายก่อนตั้งครรภ์ เป็นวันที่ 1 (สำหรับคนที่มีประจำเดือนมาสม่ำเสมอทุก 28 วัน) และไม่น้อยกว่า20 สัปดาห์ถึงจะถือว่าคลอดก่อินกำหนด หากอายุครรภ์น้อยกว่า20 สัปดาห์ทางการแพทย์ ถือว่าเป้นการแท้งบุตร

ปัญาของทารกคลอดก่อนกำหนด 

ทารกคลอดก่อนกำหนด เป็นปัญหาทางสาธารณสุขที่สำคัญ  เพราะเป็นสาเหตุของการตาย  และความพิการระยะยาวของทารกที่พบบ่อย  ทารกจะมีน้ำหนักน้อย  อวัยวะต่าง ๆ ยังไม่สามารถทำงานเองได้อย่างสมบูรณ์โดยเฉพาะอย่างยิ่งระบบการหายใจ  ทำให้ต้องรักษาเยียวยามาก  มีค่าใช้จ่ายสูง เป็นภาระทางเศรษฐกิจของครอบครัว  และของระบบสาธารณสุขของประเทศ  น้ำหนักยิ่งน้อย ยิ่งต้องดูแลมาก ปัญหาของทารกคลอดก่อนกำหนดจะมีน้ำหนักน้อยกว่าปกติ ดังนี้

  • น้ำหนักทารกปกติที่คลอดในช่วงอายุครรภ์ที่ 38-40 สัปดาห์ น้ำหนักโดยเฉลี่ย 2,500 – 3,000 กรัม
  • กรณีคลอดก่อน 37 สัปดาห์พบว่าจะมีน้ำหนักน้อยกว่า 2,500 กรัม  เรียกว่า “ทารกน้ำหนักน้อย”
  • กรณีคลอดก่อน 30-32  สัปดาห์พบว่าจะมีน้ำหนักน้อยกว่า 1,500 กรัม  เรียกว่า “ทารกน้ำหนักน้อยมาก”

สาเหตุสำคัญของการคลอดก่อนกำหนดและคุณแม่กลุ่มเสี่ยง

1. ภาวะ ถุงน้ำคร่ำแตกก่อนกำหนด

2. คุณแม่ครรภ์แฝด  ยิ่งแฝดมาก ยิ่งคลอดก่อนกำหนดมาก

3. ภาวะรกเกาะต่ำ

4. เกิดการอักเสบ หรือ ผ่าตัดในช่องท้อง เช่น มีภาวะไส้ติ่งอักเสบขณะตั้งครรภ์หรือมีไส้ติ่งอักเสบเฉียบพลัน

5. มีปริมาณน้ำคร่ำมาก หรือน้อยเกินไป

6. แม่ตั้งครรภ์มีมดลูกรูปร่างผิดปกติแต่กำเนิด  เนื้องอกมดลูก

7. ภาวะ รกลอกตัวก่อนกำหนดคลอด

8. มารดาสูบบุหรี่  เสพย์สารเสพติด  ภาวะทุโภชนาการ

9. ช่วงอายุของคุณแม่ตั้งครรภ์  (น้อยกว่า 18 ปี หรือ มากกว่า 35 ปี)

10. การเจริญเติบดตของระยะตัวอ่อนผิดปกติ

วิธีการปฏิบัติตัวของคุณแม่ตั้งครรภ์เพื่อลดความเสี่ยงในการคลอดก่อนกำหนด

1. ฝากครรภ์ตั้งแต่ทราบว่าตั้งครรภ์

2. ไปตามนัดและปฏิบัติตัวตามคำแนะนำอย่างเคร่งครัด

3. พักผ่อนนอนหลับให้เพียงพอ 8 ชั่วโมงในตอนกลางคือ และ 1 งีบในตอนกลางวัน

4. ออกกำลังกายไม่หักโหม  ไม่ยกของหนัก  ไม่เดินทางไกล

5. ไม่เครียด ทำจิตใจผ่อนคลายอยู่เสมอ

6. เรียนรู้ความรู้สึกของมดลูกบีบตัวแต่เนิ่น ๆ เพื่อการสังเกตตัวเอง

7. ลดหรืองดการกระตุ้นที่หัวนม

8. ลด หรือ งดการมีเพศสัมพันธ์ในไตรมาสสุดท้าย ( บางรายแพทย์อาจกำหนด )

การปฏิบัติตัวเมื่อมีเจ็บครรภ์คลอดก่อนกำหนด

อาการที่แสดงว่าคุณแม่ตั้งครรภ์อาจเจ็บครรภ์คลอดก่อนกำหนด คือ มีการบีบตัวของมดลูกอย่างสม่ำเสมอ  จนทำให้เกิดการบางตัวและการเปิดของปากมดลูกก่อนอายุครรภ์ 37 สัปดาห์  ถ้ามีการบีบตัวดังกล่าว  แต่ไม่ทำให้ปากมดลูกบางตัว  เราเรียกว่า  การเจ็บครรภ์คลอดก่อนกำหนดคุกคาม  ควรไปพบแพทย์ทันที การตรวจที่คุณแม่ตั้งครรภ์จะได้รับในลำดับต่อมาคือ

  1.  คุณแม่ตั้งครรภ์ต้องนอนโรงพยาบาล เมื่อตรวจแล้วพบว่าเป็นจริง และจะมีการติดตามการบีบตัวของมดลูกและการเปลี่ยนแปลงของปากมดลูกอย่างต่อเนื่อง
  2. แพทย์จะจำกัดกิจกรรมบางอย่างโดยให้คุณแม่นอนบนเตียงตลอดเวลา  เพื่อความผ่อนคลายของร่างกาย
  3. ต้องตรวจเลือด  ปัสสาวะ  และให้น้ำเกลือที่มียาฉีดให้มดลูกลดการบีบตัวในระยะแรก  และให้ยารับประทานเมื่ออาการสงบลง
  4. ต้องตรวจอัลตราซาวนด์ และการตรวจพิเศษเพื่อดูสุขภาพ
  5. หาตรวจพบว่าต้องทำการคลอด คุณแม่ตั้งครรภ์อาจได้รับการทำคลอดด้วยวิธีการผ่าตัดทางหน้าท้อง ในกรณีเร่งด่วน  หรือคลอดวิธีธรรมชาติในคุณแม่บางราย สำหรับคุณแม่ที่ตรวจพบว่าไม่มีความเสี่ยงที่จะคลอดก่อนกำหนด แพทย์จะให้กลับบ้านหลังจากร่างกายอยู่ในเกณฑ์ปกติดีแล้ว

คุณแม่ตั้งครรภ์ควรใส่ใจต่อสุขภาพตัวเอง และการฝากครรภ์ให้มาก เนื่องจากการดูแลครรภ์เป็นการดูแลทั้ง สองชีวิตควบคู่กันไป การดูแลครรภ์แต่ละวันแต่ละเดือนนั้น ควรได้รับการดูแลอย่างถูกต้องเหมาะสม และควรอยู่ภายใต้การดูแลของทีมแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ หากพบความผิดปกติควรปรึกษาแพทย์โดยด่วนนะคะ เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนที่อาจจะเกิดขึ้นค่ะ

 

บทความที่เกี่ยวข้อง