อาการปวดท้องจากการตกไข่

17 March 2012
45 view

อาการปวดท้องจากการตกไข่

โดย พล.ต.รศ.นพ.ธีรศักดิ์  ธำรงธีระกุล

อาการ
ปกติสตรีจะมีประจำเดือนโดยเฉลี่ยทุก 28 วัน และจะมีไข่ตกประมาณวันที่15 (โดยนับวันที่ประจำเดือนมาวันแรก เป็นวันที่ 1) หรือประมาณกลางเดือน ในช่วงกลางเดือนนี้จะมีสตรีบางคนมีอาการปวดท้องน้อยแบบเสียดๆ หรือถ่วงๆ แบบทันทีทันใดเป็นอยู่นานเป็นชั่วโมงแล้วค่อยๆ หายไปเอง(แต่มีบางคนเป็นนาน 2-3 วัน)

ความรุนแรงและความนานของอาการแตกต่างกันในแต่ละคน และแต่ละรอบเดือนไม่เป็นทุกคน (20% ของสตรีที่มีไข่ตกจะมีอาการแบบนี้) และคนที่เป็นก็ไม่จำเป็นต้องมีอาการทุกรอบเดือน อาจมีอาการบางเดือน และบางเดือนไม่มีอาการ อาจจะปวดสลับข้างกันในแต่ละเดือน หรือเป็นข้างเดียวกันทุกเดือน หรือเป็นทั้ง 2 ข้าง

การวินิจฉัย
แพทย์วินิจฉัยจากอาการที่สตรีมักมีอาการปวดระดูช่วงกลางรอบประจำเดือน และตรวจภายในแล้วไม่พบอาการผิดปกติ ถ้าอาการเป็นมากอาจมีการทำ Ultrasound เพื่อดูว่ามีโรคอะไรอย่างอื่นหรือไม่ อาการนี้บางทีอาจมีการวินิจฉัยผิดพลาดสำคัญผิดว่าเป็นไส้ติ่งอักเสบได้เพราะอาการคล้ายกัน

การรักษา
อาการปวดไม่ได้เป็นอันตราย และไม่ได้เป็นสิ่งที่บอกว่าจะเป็นโรคใดโรคหนึ่งจึงไม่จำเป็นต้องรักษา เพียงการพักผ่อน ลดกิจกรรมทางร่างกายบางอย่างขณะที่มีอาการ หรือรับประทานยาแก้ปวดชั่วคราวก็พอเพียง การรับประทานยาคุมกำเนิดเพื่อป้องกันการตกไข่สำหรับคนที่ไม่ต้องการมีบุตรก็เป็นวิธีป้องกันวิธีหนึ่ง

สาเหตุของการมีอาการปวดจากการตกไข่   มีผู้ตั้งสมมุติฐานอธิบายสาเหตุที่ทำให้มีอาการปวด คือ
1.  เกิดจากการบวมของรังไขจากถุงไข่ก่อนการตกไข่ ทำให้ผนังรังไข่ตึงจึงเกิดอาการปวด
2.  ผนังส่วนที่ถุงไข่จะแตกถูกดันโป่ง ทำให้เกิดการปวด
3.  น้ำจากถุงรังไข่ (บางทีมีเลือดออกมาด้วย) จากการแตกของถุงไข่ ทำให้เกิดการระคายเคืองต่อเยื่อบุผนังช่องท้อง
4.  จากการหดตัวเป็นคลื่นของท่อนำไข่หลังจากไข่ตก (คล้ายการหดตัวของหลอดอาหารเมื่อมีการกลืน) ทำให้มีอาการปวดในบางคน
5.  ช่วงที่มีการตกไข่อาจมีการหดรัดตัวของกล้ามเนื้อ หรือ เนื้อเยื่อยืดหยุ่นของรังไข่ (เพราะมีสารฮอร์โมน prostaglandin มากระตุ้น) เพื่อบีบรัดให้ถุงไข่แตกทำให้มีอาการปวด

ประโยชน์ของอาการปวดท้องช่วงตกไข่
การมีอาการปวดท้องช่วงตกไข่อาจจะเป็นข้อดีในการเตือนเรื่องการจะมีบุตร หรือป้องกันการตั้งครรภ์ เพราะจะบอกได้ว่ามีการตกไข่เมื่อไร อย่างไรก็ตามเชื้ออสุจิอาจจะอยู่ที่มดลูกได้นานกว่า 2 วัน และอาการปวดท้องน้อยในสตรีก็มีหลายสาเหตุ การใช้อาการนี้เพียงอย่างเดียวเพื่อประโยชน์ดังกล่าวอาจจะไม่เป็นการเพียงพอ

อาการอื่นๆ ที่จะบอกว่ามีการตกไข่
สตรีควรสังเกตการเปลี่ยนแปลงของร่างกายช่วงตกไข่นอกเหนือไปจากการปวดท้องน้อยด้วย ที่สังเกตได้ง่ายพบบ่อยที่สุดช่วงไข่จะตก คือ การมีมูกของปากมดลูกลักษณะใสๆ ออกมาทางช่องคลอดซึ่งจะพบได้เกือบทุกครั้งที่จะมีการตกไข่

อาการอื่นๆ อาจพบได้บ้างสำหรับบางคนในช่วงที่จะมีการตกไข่ คือ
–  การมีเลือดออกคล้ายประจำเดือนน้อยๆ ช่วงกลางรอบของประจำเดือน เกิดจากการลดลงของฮอร์โมนเอส-โตรเจนก่อนไข่จะตก พอไข่ตกฮอร์โมนก็พิ่มขึ้นทำให้เลือดหยุด
–  อวัยวะเพศภายนอกตึงเปล่งกว่าธรรมดา โดยเฉพาะข้างเดียวกับข้างที่ไข่ตก
–  ต่อมน้ำเหลืองที่ขาหนีบข้างเดียวกับที่ไข่ตกบวมโตขึ้นขนาดเมล็ดถั่วเหลือง บางคนมีอาการเจ็บด้วย

สตรีที่สนใจการเปลี่ยนแปลงในร่างกายของตน ลองสังเกตอาการต่างๆ ที่กล่าวมาแล้วดูนะครับว่าเราเป็นอย่างที่คนอื่นเขาสังเกตศึกษากันมาหรือเปล่า

บทความที่เกี่ยวข้อง